ขั้นตอนการลงทะเบียนโดรนออนไลน์ที่ไทยแบบละเอียดทุกขั้นตอน ทั้งของใหม่และมือสอง

การบินโดรนในประเทศไทยไม่ใช่เรื่องที่ซื้อโดรนมาแล้วสามารถบินได้ทันทีเสมอไป เพราะมีหลายส่วนที่เกี่ยวข้องกัน ทั้งการจัดการด้านการบินของ CAAT การขึ้นทะเบียนด้านคลื่นความถี่กับ NBTC การทำประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอก และการตรวจสอบพื้นที่หรือช่วงเวลาที่จะบินจริง โดยเฉพาะงานถ่ายทำเชิงพาณิชย์หรืองานขององค์กร ควรตรวจสอบล่วงหน้าว่าผู้บังคับโดรนและตัวโดรนมีการลงทะเบียนที่เกี่ยวข้อง มีประกันภัย และสถานที่ถ่ายทำสามารถบินได้หรือไม่

บทความนี้สรุปขั้นตอนและแนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับการลงทะเบียนโดรนในไทย ทั้ง CAAT, NBTC, ประกันภัย และ UAS Portal สำหรับคนที่ต้องการลงทะเบียนเอง รวมถึงผู้รับผิดชอบองค์กรที่ต้องการจ้างบริษัทถ่ายโดรนและอยากรู้ว่าควรถามอะไรบ้างก่อนเริ่มงาน กฎและวิธีดำเนินการเกี่ยวกับโดรนอาจเปลี่ยนแปลงได้ จึงควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจาก UAS Portal ของ CAAT และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนบินจริงเสมอ

ทำไมการลงทะเบียนโดรนในไทยจึงสำคัญ?

สิ่งแรกที่ควรเข้าใจคือ “การลงทะเบียน” “การทำประกัน” และ “การตรวจสอบก่อนบิน” เป็นคนละเรื่องกัน โดรนเป็นทั้งอุปกรณ์ที่บินในอากาศและอุปกรณ์ที่ใช้คลื่นความถี่วิทยุ จึงมีทั้งหน่วยงานด้านการบิน หน่วยงานด้านการสื่อสาร และเงื่อนไขด้านประกันภัยเข้ามาเกี่ยวข้อง

สำหรับงานเชิงพาณิชย์ เช่น ถ่ายโรงแรม โรงงาน อสังหาริมทรัพย์ งานอีเวนต์ หรือสถานที่ท่องเที่ยว การตรวจสอบให้ครบไม่ใช่แค่เรื่องกฎหมาย แต่ยังเกี่ยวข้องกับความปลอดภัย ความรับผิดชอบ และความน่าเชื่อถือของผู้ให้บริการด้วย โดรนบินอยู่ใกล้คน อาคาร รถ ต้นไม้ สายไฟ หรือสถานที่ที่มีลูกค้าและพนักงานอยู่จริง จึงต้องวางแผนให้รอบคอบ

อีกเรื่องที่มักเข้าใจผิดคือ การลงทะเบียนแล้วไม่ได้แปลว่าสามารถบินได้ทุกที่ ทุกเวลา พื้นที่ใกล้สนามบิน สถานที่ราชการ เขตทหาร พื้นที่ที่มีคนหนาแน่น งานอีเวนต์ หรือการบินช่วงกลางคืน อาจต้องมีการตรวจสอบเพิ่มเติม ดังนั้นควรแยกให้ชัดระหว่าง “ลงทะเบียนแล้ว” กับ “บินในสถานที่นี้ได้หรือไม่”

หากสรุปภาพรวมขั้นตอนการลงทะเบียนโดรนในไทยแบบเข้าใจง่าย จะได้ลำดับดังนี้ รายละเอียดจริงอาจแตกต่างกันตามประเภทผู้ลงทะเบียน เครื่องที่ใช้ และการอัปเดตของระบบ แต่การเห็นลำดับตั้งแต่ต้นจะช่วยให้เตรียมเอกสารและวางแผนเวลาได้ง่ายขึ้น

CAAT, NBTC และประกันภัย ต่างกันอย่างไร?

บทบาทของ CAAT

CAAT เป็นหน่วยงานที่ดูแลความปลอดภัยด้านการบินของไทย ในส่วนของโดรนจะเกี่ยวข้องกับการขึ้นทะเบียนผู้บังคับโดรน การจดทะเบียนตัวโดรน และการตรวจสอบเงื่อนไขก่อนบินผ่านระบบ UAS Portal ปัจจุบันผู้ใช้ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจาก UAS Portal และประกาศของ CAAT ก่อนดำเนินการจริง เพราะระบบและขั้นตอนอาจมีการอัปเดตได้

บทบาทของ NBTC

NBTC หรือ กสทช. ดูแลด้านคลื่นความถี่และการสื่อสาร โดรนใช้สัญญาณระหว่างรีโมตคอนโทรลกับตัวเครื่อง จึงมีการขึ้นทะเบียนในฐานะอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับคลื่นวิทยุ การลงทะเบียนกับ NBTC ไม่ได้แทนที่การขึ้นทะเบียนกับ CAAT เพราะทั้งสองหน่วยงานดูแลคนละด้าน

บทบาทของประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอก

ประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกเป็นส่วนสำคัญของการใช้งานโดรน โดยเฉพาะงานเชิงพาณิชย์ที่บินใกล้คน อาคาร รถ หรือทรัพย์สินของลูกค้า เอกสาร CAAT สำหรับโดรนน้ำหนักต่ำกว่า 25 กิโลกรัมระบุว่าควรมีประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกขั้นต่ำ 1,000,000 บาท รายละเอียดเรื่องประเภทประกัน ความคุ้มครอง และวิธีเลือกอ่านต่อได้ที่ คู่มือประกันภัยโดรน

ก่อนลงทะเบียนโดรน ควรเตรียมเอกสารอะไรบ้าง?

ก่อนเริ่มลงทะเบียน ควรรวบรวมข้อมูลเจ้าของโดรน ข้อมูลตัวเครื่อง หลักฐานการซื้อ ภาพถ่าย Serial Number และเอกสารประกันภัยไว้ให้พร้อม รายการที่ต้องใช้จริงอาจเปลี่ยนไปตามประเภทผู้ลงทะเบียนและระบบที่ใช้ แต่การเตรียมข้อมูลพื้นฐานเหล่านี้ล่วงหน้าจะช่วยลดปัญหาระหว่างกรอกแบบฟอร์ม

จุดที่ควรระวังคือ ชื่อผู้เอาประกัน ข้อมูลโดรน และ Serial Number ควรสอดคล้องกับข้อมูลที่ใช้ลงทะเบียน หากข้อมูลไม่ตรงกัน อาจต้องแก้ไขเอกสารหรือชี้แจงเพิ่มเติมในขั้นตอนการพิจารณา

STEP 1: ลงทะเบียนกับ NBTC ผ่าน AnyRegis

NBTC เกี่ยวข้องกับการขึ้นทะเบียนด้านคลื่นความถี่และอุปกรณ์สื่อสารของโดรน โดยสามารถตรวจสอบข้อมูลและเริ่มต้นขั้นตอนผ่านระบบ AnyRegis ของ กสทช. ได้ การลงทะเบียนส่วนนี้ควรแยกออกจาก CAAT เพราะ NBTC ดูแลเรื่องคลื่นวิทยุ ส่วน CAAT ดูแลเรื่องการบินและความปลอดภัยทางอากาศ

AnyRegis ใช้ทำอะไร?

AnyRegis เป็นระบบออนไลน์ของ กสทช. ที่ใช้ยื่นคำขอเกี่ยวกับอุปกรณ์ที่ใช้คลื่นความถี่ รวมถึงโดรน ผู้ลงทะเบียนจะต้องกรอกข้อมูลเจ้าของ อุปกรณ์ ยี่ห้อ รุ่น Serial Number และแนบเอกสารประกอบตามที่ระบบกำหนด ขั้นตอนหรือหน้าจออาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ จึงควรยึดข้อมูลล่าสุดจากเว็บไซต์ทางการเป็นหลัก

ข้อมูลที่มักต้องใช้

ข้อควรระวังในการลงทะเบียน NBTC

การลงทะเบียนกับ NBTC ไม่ได้หมายความว่าสามารถบินได้ทันทีทุกที่ เพราะยังต้องตรวจสอบ CAAT, ประกันภัย และเงื่อนไขของสถานที่บินด้วย อีกจุดที่ควรระวังคือข้อมูลของตัวโดรน เช่น รุ่นและ Serial Number ควรตรงกับเอกสารประกันและเอกสารที่จะใช้ใน UAS Portal เพื่อป้องกันปัญหาเอกสารไม่ตรงกันในขั้นตอนถัดไป

STEP 2: เตรียมประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอก

ก่อนดำเนินการกับ CAAT ควรเตรียมประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกให้เรียบร้อย เพราะข้อมูลกรมธรรม์มักถูกใช้ประกอบการขึ้นทะเบียนและการตรวจสอบด้านความปลอดภัย ประกันประเภทนี้ไม่ได้คุ้มครองตัวโดรนเป็นหลัก แต่คุ้มครองความเสียหายที่อาจเกิดกับบุคคลภายนอกหรือทรัพย์สินของผู้อื่นจากการบินโดรน

ความสัมพันธ์ระหว่างประกันกับ CAAT

ในขั้นตอนที่เกี่ยวข้องกับ CAAT อาจต้องใช้ข้อมูลจากกรมธรรม์ เช่น ชื่อผู้เอาประกัน รุ่นโดรน Serial Number ระยะเวลาคุ้มครอง และวงเงินคุ้มครอง หากข้อมูลในกรมธรรม์ไม่ตรงกับข้อมูลของตัวโดรนหรือผู้ลงทะเบียน อาจทำให้ขั้นตอนล่าช้าได้

ประกันบุคคลที่ 3 กับประกันตัวโดรนต่างกันอย่างไร?

รายละเอียดเชิงลึก เช่น วิธีอ่านกรมธรรม์ เบี้ยประกัน ข้อยกเว้น และความแตกต่างของผู้ให้บริการ ควรอ่านต่อใน คู่มือประกันภัยโดรน เพื่อไม่ให้บทความนี้กลายเป็นบทความประกันภัยโดยตรง

STEP 3: ลงทะเบียนกับ CAAT ผ่าน UAS Portal

UAS Portal เป็นระบบของ CAAT ที่ใช้สำหรับการลงทะเบียนและการจัดการข้อมูลเกี่ยวกับโดรน เช่น การสร้างบัญชี การขึ้นทะเบียนผู้บังคับโดรน การจดทะเบียนตัวโดรน และการตรวจสอบก่อนบิน ข้อมูลและหน้าจอของระบบอาจมีการอัปเดตได้ จึงควรอ้างอิงจากเว็บไซต์ทางการของ UAS Portal ในวันที่ดำเนินการจริง

การสร้างบัญชี

โดยทั่วไปจะต้องใช้อีเมล เบอร์โทรศัพท์ ข้อมูลส่วนตัว และการยืนยันตัวตนผ่าน OTP ในกรณีชาวต่างชาติ อาจต้องใช้หนังสือเดินทางและเบอร์โทรในประเทศไทย การเตรียมเบอร์โทรที่ใช้งานได้จริงจึงสำคัญ เพราะระบบออนไลน์หลายส่วนใช้ OTP หรือการติดต่อกลับผ่านหมายเลขโทรศัพท์

การขึ้นทะเบียนผู้บังคับโดรน

การขึ้นทะเบียนผู้บังคับโดรนเกี่ยวข้องกับข้อมูลส่วนตัว เอกสารประกอบ และความรู้พื้นฐานด้านความปลอดภัยการบิน เช่น พื้นที่ห้ามบิน การรับมือเหตุฉุกเฉิน ความเป็นส่วนตัว และกฎที่เกี่ยวข้อง หากหน้าจอหรือข้อสอบเป็นภาษาไทย ผู้ใช้ต่างชาติอาจต้องใช้เวลาเตรียมตัวมากกว่าคนไทย

การจดทะเบียนตัวโดรน

หลังจากเตรียมข้อมูลผู้ใช้และเอกสารที่เกี่ยวข้องแล้ว จะต้องกรอกข้อมูลตัวโดรน เช่น ยี่ห้อ รุ่น น้ำหนัก Serial Number และแนบรูปถ่ายตัวเครื่อง รูป Serial Number รูปรีโมตคอนโทรล หลักฐานการซื้อ และกรมธรรม์ประกันภัย หากข้อมูลของโดรนในแต่ละเอกสารไม่ตรงกัน อาจต้องแก้ไขก่อนส่งคำขอ

กรณีเคยใช้ระบบเดิม

หากเคยอ่านบทความเก่าหรือเคยลงทะเบียนผ่านระบบเดิม ควรตรวจสอบอีกครั้งว่าปัจจุบันต้องดำเนินการผ่าน UAS Portal อย่างไร ข้อมูลบางส่วนในอินเทอร์เน็ตอาจอ้างอิงระบบเก่า จึงไม่ควรใช้ขั้นตอนเก่าโดยไม่ตรวจสอบกับระบบปัจจุบัน

STEP 4: ก่อนบินจริงต้องตรวจสอบอะไรบ้าง?

แม้จะลงทะเบียนครบแล้ว ก็ยังต้องตรวจสอบเงื่อนไขของสถานที่และเวลาที่จะบินจริง การลงทะเบียนไม่ใช่ใบอนุญาตให้บินได้ทุกที่ การบินในแต่ละพื้นที่อาจเกี่ยวข้องกับสนามบิน เขตห้ามบิน สถานที่ราชการ เขตทหาร ความหนาแน่นของผู้คน งานอีเวนต์ หรือกฎของเจ้าของสถานที่

พื้นที่บิน

ก่อนบินควรตรวจสอบที่อยู่จริง พิกัด Google Maps ชื่อสถานที่ และสภาพแวดล้อมรอบพื้นที่ หากอยู่ใกล้สนามบิน เขตทหาร สถานที่ราชการ หรือพื้นที่ที่มีคนหนาแน่น อาจต้องตรวจสอบเพิ่มเติม รายละเอียดเรื่องพื้นที่จำกัดและพื้นที่ห้ามบินอ่านต่อได้ที่ คู่มือพื้นที่ห้ามบินโดรนในไทย

วัน เวลา และสภาพอากาศ

วันและเวลาที่บินมีผลต่อความปลอดภัยและเงื่อนไขการตรวจสอบ เช่น การบินช่วงเย็น กลางคืน หรือระหว่างงานอีเวนต์อาจมีข้อควรระวังมากกว่าการบินช่วงกลางวันทั่วไป นอกจากนี้ควรตรวจสอบฝน ลมแรง สิ่งกีดขวาง และความปลอดภัยของพื้นที่ขึ้นลงจอดด้วย

การอนุญาตจากเจ้าของสถานที่

การตรวจสอบกับ CAAT หรือ UAS Portal ไม่ได้แทนที่การอนุญาตจากเจ้าของสถานที่ หากถ่ายโรงแรม โรงงาน คอนโดมิเนียม ไซต์ก่อสร้าง ศูนย์การค้า หรือสถานที่จัดงาน ผู้ว่าจ้างต้องประสานกับเจ้าของพื้นที่ ผู้จัดการอาคาร ทีมรักษาความปลอดภัย หรือผู้รับผิดชอบหน้างานด้วย

องค์กรหรือผู้ว่าจ้างควรถามบริษัทถ่ายโดรนเรื่องอะไร?

หากคุณเป็นผู้รับผิดชอบขององค์กรและต้องการจ้างบริษัทถ่ายโดรน โดยปกติคุณไม่จำเป็นต้องเป็นคนลงทะเบียนโดรนเอง แต่ควรรู้ว่าควรถามอะไรบ้าง เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ให้บริการมีความพร้อมด้านกฎหมาย ความปลอดภัย และความรับผิดชอบ

การเตรียมข้อมูลสถานที่ วันถ่าย วัตถุประสงค์ และข้อจำกัดของพื้นที่ล่วงหน้าจะช่วยให้บริษัทถ่ายโดรนตรวจสอบได้เร็วขึ้น หากยังไม่แน่ใจว่าควรเตรียมอะไรบ้าง สามารถอ่าน เช็กลิสต์ก่อนจ้างถ่ายโดรน เพิ่มเติมได้

ชาวต่างชาติลงทะเบียนโดรนในไทยต้องระวังอะไร?

ชาวต่างชาติสามารถดำเนินการลงทะเบียนได้ในบางกรณี แต่มีจุดที่ต้องระวังมากกว่าคนไทย เช่น เบอร์โทรในไทย พาสปอร์ต ที่อยู่ในไทย ภาษาไทยในระบบ และเอกสารที่อาจต้องใช้เพิ่มเติม หากต้องการบินโดรนในช่วงเวลาจำกัด เช่น ระหว่างทริปท่องเที่ยว ควรเริ่มเตรียมเอกสารให้เร็วที่สุด

เบอร์โทรในไทย

ระบบออนไลน์หลายส่วนใช้ OTP หรือการติดต่อกลับผ่านเบอร์โทรศัพท์ หากไม่มีเบอร์โทรในไทย อาจไม่สามารถดำเนินการบางขั้นตอนได้สะดวก ควรตรวจสอบล่วงหน้าว่าต้องใช้เบอร์ไทยหรือไม่

ข้อมูลพาสปอร์ตและเอกสารการพำนัก

ชาวต่างชาติอาจต้องใช้หนังสือเดินทางและข้อมูลการพำนักแทนเลขบัตรประชาชนไทย ช่องกรอกข้อมูลบางส่วนอาจออกแบบมาสำหรับผู้ใช้ไทย จึงควรกรอกอย่างระมัดระวังและตรวจสอบคำแนะนำของระบบ

ภาษาไทยในระบบและแบบทดสอบ

ข้อมูลบางส่วนในระบบหรือแบบทดสอบอาจเป็นภาษาไทย โดยเฉพาะคำศัพท์ด้านกฎหมายและการบิน หากไม่คุ้นเคย ควรเตรียมตัวและอ่านคำอธิบายล่วงหน้า การเข้าใจคำศัพท์สำคัญจะช่วยลดโอกาสกรอกผิดหรือตอบผิด

ระยะเวลาที่ต้องเผื่อ

การลงทะเบียน การออกประกัน การพิจารณาเอกสาร และการแก้ไขข้อมูลอาจใช้เวลาแตกต่างกันไป ไม่ควรเริ่มทุกอย่างในวันใกล้บิน หากเป็นงานเชิงพาณิชย์หรือทริปที่มีวันบินจำกัด ควรเผื่อเวลาไว้ล่วงหน้า

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการลงทะเบียนและใช้งานโดรน

คำถามที่พบบ่อย

บทความที่เกี่ยวข้อง

• คู่มือประกันภัยโดรน: ความคุ้มครอง เบี้ยประกัน และข้อควรรู้
• พื้นที่ห้ามบินโดรนในไทยและวิธีตรวจสอบก่อนถ่าย
• ราคาถ่ายโดรนในไทยและค่าใช้จ่ายที่ควรเช็ก
• เช็กลิสต์ก่อนจ้างถ่ายโดรนสำหรับองค์กร
• คู่มือใช้โดรนในอสังหาริมทรัพย์และก่อสร้าง
• คู่มือถ่ายโดรนสำหรับโรงแรมและรีสอร์ท
• บริการถ่ายโดรนสำหรับธุรกิจโดย EIIZO