กฎการใช้โดรนญี่ปุ่น มีอะไรที่ต้องรู้ก่อนบินโดรนที่ญี่ปุ่นบ้าง (อัปเดตข้อมูลล่าสุด)

ปรับปรุงล่าสุด : 17 กรกฎาคม 2569

ในการจะบินโดรนเพื่อถ่ายทำสำหรับที่ไทยนั้น จำเป็นที่จะต้องยื่นเรื่องขออนุญาตหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อทำการถ่ายทำ แน่นอนว่ากับทางญี่ปุ่นเองก็เช่นกัน จำเป็นต้องมีการยื่นเรื่องเพื่อขออนุญาตบินโดรนด้วย และในบทความนี้จะเป็นบทความที่อธิบายเกี่ยวกับกฎระเบียบการบินโดรนของประเทศญี่ปุ่นสำหรับผู้ที่สนใจอยากจะบินโดรนที่ญี่ปุ่นไม่ว่าจะเกี่ยวข้องกับเรื่องการงานหรืองานอดิเรก

เมื่อไหร่ที่ต้องมีการขออนุมัติบินโดรนญี่ปุ่น?

โดรนหรือเครื่องบินไร้คนขับในที่นี้หมายถึงทั้งเครื่องบิน อากาศยานปีกหมุน (rotorcraft), เครื่องร่อน (glider) หรือ เรือเหาะ (airship) ที่ไม่มีคนขับแต่สามารถทำการควบคุมการบินได้จากระยะไกลหรือผ่านระบบอัตโนมัติ

โดยตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศของประเทศญี่ปุ่นที่ออกมาครั้งแรกเมื่อเดือนธันวาคมปีค.ศ. 2015 เนื้อหาเพิ่มเติมที่ออกมาเมื่อเดือนกันยายนปีค.ศ. 2019 และตามพระราชบัญญัติการบินพลเรือนฉบับแก้ไขปี 2020 ซึ่งออกกฎข้อบังคับมาเพื่อสนับสนุนให้มีการใช้งานโดรนได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น

ตั้งแต่วันที่ 20 มิถุนายน 2022 โดรนที่มีน้ำหนักตั้งแต่ 100 กรัมขึ้นไปซึ่งบินกลางแจ้งในญี่ปุ่นต้องขึ้นทะเบียนตัวเครื่องก่อนบิน โดย “การขึ้นทะเบียนตัวเครื่อง” ไม่ได้หมายความว่าได้รับอนุญาตให้บินในทุกพื้นที่ หากจะบินใกล้สนามบิน ในพื้นที่ประชากรหนาแน่น (DID) สูงจากพื้นดินหรือผิวน้ำตั้งแต่ 150 เมตรขึ้นไป หรือบินด้วยวิธีที่กฎหมายกำหนดเป็นการบินเฉพาะ เช่น กลางคืน นอกระยะสายตา หรือเหนือกิจกรรมที่มีคนรวมตัว อาจต้องขออนุญาตหรืออนุมัติจาก MLIT เพิ่มเติม โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจาก เว็บไซต์ทางการของ MLIT ก่อนทุกเที่ยวบิน

การขออนุมัติโดรนกรณีที่ 1: ต้องการบินโดรนญี่ปุ่นใกล้น่านฟ้าบริเวณสนามบิน

ข้อที่ต้องระมัดวังเป็นอย่างแรก ๆ เลยก็คือ ผู้ใช้งานไม่สามารถบินหรือบังคับโดรนที่บริเวณเหนือน่านฟ้าใกล้กับสนามบินในประเทศญี่ปุ่นได้ หากไม่ได้รับอนุญาตจาก MLIT ก่อน ไม่ว่าจะเป็น บริเวณสนามบินหรือลานจอดเฮลิคอปเตอร์ต่าง ๆ โดยบริเวณของสนามบินดังกล่าวครอบคลุมสถานที่ ดังต่อไปนี้:

1. * สนามบินนิวชิโตเสะ (New Chi-tose Airport) 
2. ท่าอากาศยานนานาชาตินาริตะ (Narita International Airport) 
3. ท่าอากาศยานนานาชาติโตเกียว (Tokyo International Airport) 
4. ท่าอากาศยานนานาชาติชูบุเซ็นแทรร์ (Chubu Centrair International Airport)
5. ท่าอากาศยานนานาชาติโอซากะ (Osaka International Airport) 
6. ท่าอากาศยานนานาชาติคันไซ (Kan-sai International Airport) 
7. ท่าอากาศยานฟูกูโอกะ (Fukuoka Airport) 
8. ท่าอากาศยานนาฮะ (Naha Airport)

การขออนุมัติโดรนกรณีที่ 2: บินโดรนญี่ปุ่นที่ความสูงเกินกว่าที่กำหนด

โดยทั่วไป การบินที่ระดับความสูงตั้งแต่ 150 เมตรขึ้นไปจากพื้นดินหรือผิวน้ำ ณ จุดที่บินเป็นพื้นที่ที่ต้องได้รับอนุญาตล่วงหน้าจาก MLIT การวัดนี้อ้างอิงจากพื้นดินหรือผิวน้ำ ไม่ใช่ระดับน้ำทะเล

การขออนุมัติโดรนกรณีที่ 3: บินโดรนญี่ปุ่นบริเวณที่อยู่อาศัยซึ่งมีประชากรอยู่อย่างหนาแน่น

การบินโดรนเหนือพื้นที่ที่มีประชากรอาศัยอยู่หนาแน่น (Densely Inhabited Districts, DID) ตามข้อมูลสำมะโนประชากรของญี่ปุ่น โดยทั่วไปต้องได้รับอนุญาตจาก MLIT ล่วงหน้า เว้นแต่จะเข้าเงื่อนไขยกเว้นตามประเภทการบิน การรับรองตัวเครื่อง ใบรับรองผู้ควบคุม และมาตรการความปลอดภัยที่กฎหมายกำหนด แม้อยู่นอก DID ก็ยังต้องตรวจสอบกฎการบิน วิธีบิน กฎหมายห้ามบินรอบสถานที่สำคัญ กฎท้องถิ่น และข้อกำหนดของเจ้าของพื้นที่

เงื่อนไขการบินโดรนญี่ปุ่นเพิ่มเติมที่คุณควรรู้!

หมายเหตุ: การอยู่นอกพื้นที่สามประเภทข้างต้นไม่ได้แปลว่าสามารถบินได้โดยอัตโนมัติ ต้องตรวจสอบวิธีบิน ข้อจำกัดชั่วคราว กฎหมายรอบสถานที่สำคัญ กฎท้องถิ่น และการอนุญาตจากเจ้าของพื้นที่ก่อนเสมอ

1. ห้ามบินโดรนในขณะที่มีการดื่มเครื่องดื่มหรือใช้ยาที่ทำให้มีอาการมึนเมา 
2. ก่อนเริ่มบินโดรน ควรมีการตรวจสอบล่วงหน้าก่อนว่ามีความปลอดภัยและสามารถบินโดรนได้ ถึงจะดำเนินการบินโดรน 
3. ระมัดระวังในขณะที่บินโดรน โดยไม่ให้การใช้โดรนก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้อื่นหรือสร้างความเสียหายให้กับทรัพย์สินของผู้อื่น 
4. ห้ามใช้โดรนโดยประมาทและไม่ระมัดระวังอย่างเด็ดขาด 
5. ใช้โดรนได้แค่ตอนกลางวันเท่านั้น (หากนอกเหนือจากข้อกำหนดนี้ ต้องขออนุญาตจากทางกระทรวงเพิ่มเติม) 
6. ใช้โดรนในบริเวณที่ผู้ใช้งานยังสามารถมองเห็นอุปกรณ์ได้ โดรนควรอยู่ในระยะสายตาของผู้ใช้งานเท่านั้น (หากนอกเหนือจากข้อกำหนดนี้ ต้องขออนุญาตจากทางกระทรวงเพิ่มเติม) 
7. ระหว่างการใช้งานโดรนของคุณ ต้องพยายามและระมัดระวังให้มีระยะห่างจากผู้คน อาคาร และทรัพย์สินอื่น ๆ บนภาคพื้นดินอย่างน้อยประมาณ 30 เมตร (หากนอกเหนือจากข้อกำหนดนี้ ต้องขออนุญาตจากทางกระทรวงเพิ่มเติม) 
8. ห้ามใช้โดรนบินเหนืองานอีเวนต์ที่มีคนร่วมงานเป็นจำนวนมาก (หากนอกเหนือจากข้อกำหนดนี้ ต้องขออนุญาตจากทางกระทรวงเพิ่มเติม) 
9. ห้ามขนส่งอุปกรณ์ที่เป็นอันตรายด้วยโดรน เช่น สารพิษ ของเหลวที่ใช้เป็นเชื้อเพลิง หรือสิ่งของที่อาจก่อเหตุให้เกิดระเบิดได้ (หากนอกเหนือจากข้อกำหนดนี้ ต้องขออนุญาตจากทางกระทรวงเพิ่มเติม) 
10. ห้ามปล่อยสิ่งของใด ๆ ลงมาจากโดรน (หากนอกเหนือจากข้อกำหนดนี้ ต้องขออนุญาตจากทางกระทรวงเพิ่มเติม)

บทลงโทษ หากไม่มีการปฎิบัติตามกฎและข้อบังคับการใช้งานโดรนญี่ปุ่นที่กำหนด

บทลงโทษขึ้นอยู่กับลักษณะการฝ่าฝืนและข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี และอาจมีทั้งโทษจำคุกหรือโทษปรับ การบินโดรนตั้งแต่ 100 กรัมขึ้นไปโดยไม่ขึ้นทะเบียน การบินในพื้นที่หรือด้วยวิธีที่ต้องขออนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาต และการไม่ปฏิบัติหน้าที่เมื่อเกิดอุบัติเหตุ ล้วนมีบทลงโทษต่างกัน จึงไม่ควรใช้ตัวเลขค่าปรับจากข้อมูลเก่าหรือแปลงเป็นเงินบาทแบบคงที่

นอกจากกฎหมายการบินแล้ว การบินรอบสถานที่สำคัญบางแห่งยังอยู่ภายใต้กฎหมายอีกฉบับหนึ่ง โปรดตรวจสอบ กฎการบินล่าสุดของ MLIT และ ข้อมูลกฎหมายห้ามบินรอบสถานที่สำคัญของสำนักงานตำรวจแห่งชาติญี่ปุ่น ก่อนบินจริง

การขออนุญาตใช้งานโดรนญี่ปุ่นภายใต้เงื่อนไขพิเศษ

หากคุณต้องการใช้งานโดรนในกรณีที่ขับขี่ใกล้กับสนามบิน เหนือบริเวณที่มีคนอาศัยอยู่อย่างหนาแน่น หรือที่ความสูงมากกว่า 150 เมตรขึ้นไป ใช้งานโดรนตอนกลางคืน นอกเหนือระยะสายตา ขนส่ง หรือปล่อยสิ่งของจากโดรน ต้องยื่นเอกสารสมัครเป็นภาษาญี่ปุ่นเพื่อขออนุญาตและได้รับอนุมัติจากกระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และท่องเที่ยวแห่งญี่ปุ่น (Japanese Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism, MLIT) ก่อน โดยสามารถทำได้ในวันจันทร์ – ศุกร์ ยกเว้นวันเสาร์ อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์

นอกจากนั้นแล้ว การบินโดรนเหนือสถานที่ส่วนตัวอาจถือเป็นการละเมิดทางกฎหมาย เนื่องจากในทางกฎหมายแพ่ง น่านฟ้าก็ถือเป็นส่วนหนึ่งของความเป็นเจ้าของของที่ดินนั้น ๆ ด้วย ทำให้เป็นเรื่องสำคัญมากที่จะต้องขออนุญาตเจ้าของพื้นที่ก่อนทำการบินโดรน ซึ่งไม่ใช่แค่ในทางกฎหมายเท่านั้น แต่ยังเป็นการขออนุญาตและเคารพวัฒนธรรมของคนญี่ปุ่นเองด้วย ซึ่งบางครั้งคุณก็จะสังเกตได้ว่าจะมีป้ายบอกไว้หากห้ามไม่ให้มีการบินโดรนในบริเวณนั้น โดยตัวอย่างของพื้นที่ส่วนบุคคล ได้แก่ ที่จอดรถ สถานีรถไฟและเส้นทาง ศาลเจ้าและวัดพุทธ พื้นที่ท่องเที่ยว และป่า เป็นต้น

ขั้นตอนการขออนุมัติการใช้งานโดรนในญี่ปุ่นภายใต้เงื่อนไขพิเศษ
หากคุณต้องการขออนุมัติเพื่อใช้งานในกรณีที่กล่าวถึงในข้างต้น ตัวอย่างเช่น

• ต้องการบินโดรนใกล้สนามบิน 
• บินโดรนในกรณีฉุกเฉิน 
• บินโดรนสูงเกิน 150 เมตร 
• บินโดรนเหนือน่านฟ้าของบริเวณที่มีผู้คนอาศัยอยู่หนาแน่น 
• บินโดรนตอนกลางคืน 
• บินโดรนไกลกว่าระยะที่สายตามองเห็น 
• บินโดรนเพื่อขนส่งวัตถุอันตราย 
• บินโดรนเพื่อปล่อยวัตถุ

การขึ้นทะเบียนตัวเครื่อง การยื่นขออนุญาตหรืออนุมัติการบิน การแจ้งแผนการบิน และการรายงานอุบัติเหตุ ดำเนินการผ่าน DIPS 2.0 โปรดเข้าจาก หน้าข้อมูล DIPS 2.0 ของ MLIT เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้ลิงก์ระบบเก่าหรือหน้าเลียนแบบ

การลงทะเบียนโดรนญี่ปุ่นเพื่อรับ ID ประจำโดรน

นอกเหนือไปจากการขออนุมัตใช้งานโดรนกรณีพิเศษและเงื่อนไขการใช้งานโดรนที่คุณควรทราบแล้ว ตามพระราชบัญญัติการบินพลเรือนฉบับแก้ไขปี 2020 ที่มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2022 ได้มีการออกกฎให้ต้องลงทะเบียนสำหรับอากาศยานไร้คนขับได้รับการเพื่อความปลอดภัยและความมั่นคง
ในการใช้งานโดรนที่มากขึ้น โดยให้ผู้ใช้งานโดรนต้องทำการลงทะเบียนเพื่อรับ ID ประจำโดรน

ก่อนหน้านี้โดรนที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 200 กรัมได้รับการละเว้น แต่ปัจจุบันโดรนที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 100 กรัม ได้รับการละเว้นแทน ทำให้โดรนที่มีน้ำหนักตั้งแต่ 100 กรัมขึ้นไปต้องทำการจดทะเบียนก่อนใช้งาน โดยโดรนที่ไม่สามารถลงทะเบียนได้ จะมีสาเหตุมาจากรายละเอียดดังต่อไปนี้

• เป็นโดรนที่ได้รับแจ้งล่วงหน้าว่าเป็นโดรนที่ถูกผลิตไม่ได้มาตรฐานและมีข้อกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยในการใช้งานและถูกเรียกคืน
• โดรนที่มีชิ้นส่วนยื่นออกมาเกินความจำเป็นและก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สิน
• โดรนที่สามารถควบคุมได้ยากจากอุปกรณ์ทางไกล

วิธีการลงทะเบียนใช้งานโดรน

• เริ่มจาก พอร์ทัลภาษาอังกฤษของ MLIT แล้วเลือกเมนูลงทะเบียนอากาศยานไร้คนขับหรือ DIPS 2.0
• หลังจากที่สมัครเรียบร้อยแล้วจะเข้าสู่ขั้นตอนของการจ่ายเงิน เมื่อการลงทะเบียนของคุณได้รับการอนุมัติแล้ว
  • ค่าธรรมเนียมและวิธีชำระเงินแตกต่างกันตามวิธียืนยันตัวตน วิธีสมัคร และจำนวนเครื่อง โปรดตรวจสอบอัตราปัจจุบันจาก พอร์ทัลการขึ้นทะเบียนของ MLIT ในวันที่ยื่นคำขอ
• และเมื่อคุณชำระเงินเสร็จเรียบร้อยแล้วก็จะได้รับรายละเอียดของ ID ประจำโดรนของคุณ

โดยหลัก โดรนที่ขึ้นทะเบียนต้องแสดงหมายเลขทะเบียนบนตัวเครื่องและเปิดใช้ Remote ID (RID) อย่างไรก็ตาม กฎหมายมีข้อยกเว้นบางกรณี เช่น เครื่องที่ยื่นทะเบียนในช่วงก่อนเริ่มระบบ การบินในพื้นที่ Remote ID ที่แจ้งไว้โดยทำมาตรการครบ หรือการผูกยึดด้วยเชือกที่มีความยาวไม่เกิน 30 เมตร จึงควรตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดจาก หน้าระบบขึ้นทะเบียนของ MLIT

ต้องทำอย่างไรหากเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุการณ์ร้ายแรงในญี่ปุ่น?

หากเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุการณ์ร้ายแรงที่เข้าเกณฑ์ ผู้ควบคุมต้องหยุดบินทันที ช่วยเหลือผู้บาดเจ็บ ป้องกันอันตรายเพิ่มเติม และรายงานต่อ MLIT โดยเร็ว ซึ่งโดยทั่วไปสามารถรายงานผ่าน DIPS 2.0 ได้ เหตุขัดข้องของอุปกรณ์ไม่ได้เป็นเหตุที่ต้องรายงานทุกกรณี จึงควรตรวจสอบนิยามและขั้นตอนจาก หน้าการรายงานอุบัติเหตุและเหตุการณ์ร้ายแรงของ MLIT

แหล่งข้อมูลทางการที่ควรตรวจสอบก่อนบิน

• การขึ้นทะเบียนโดรนตั้งแต่ 100 กรัมขึ้นไป (MLIT)
• พื้นที่ห้ามบินและวิธีบินตามกฎหมายการบิน (MLIT)
• ขั้นตอนขออนุญาตหรืออนุมัติการบิน (MLIT)
• กฎหมายห้ามบินรอบสถานที่สำคัญ (สำนักงานตำรวจแห่งชาติญี่ปุ่น)

สำหรับผู้ที่สนใจบินโดรนที่ญี่ปุ่น

เนื่องจากการลงทะเบียนนั้นใช้เวลาเยอะมาก หากต้องการจ้างวานบริษัทญี่ปุ่นก็ขอเรียนเชิญให้ติดต่อทางเราได้เลย! เราสามารถจัดเตรียมนักบินโดรนได้ทั่วประเทศญี่ปุ่น พร้อมสำหรับการถ่ายทำทั่วประเทศญี่ปุ่น หากสนใจโปรดติดต่อทางนี้